رسيد و اين دو قوّهء شهوت و غضب ، دو قوّهء بسيار شريفند در صورتى كه تابع عقل و اراده شرع باشند چون بقاى هرنوع و كمال هرشخص تابع اين دو قوه است به شرط مذكور چنان كه در حديث نبوى ذكر شد كه اگر انسان حاكم بر شهوت خود شود از ملك بالاتر رود پس سرآمد فضائل انسان مالك غضب و حاكم بر شهوت شدن است و اجراى ميل اين دو قوه را تابع عقل منوّر و شرع مطهّر داشتن . وفقنا اللّه تعالى و اياكم . كلمهء 3 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : طهّروا أنفسكم من دنس الشّهوات تدركوا رفيع الدّرجات « 1 » . ترجمه : نفوس خود را از پليدى شهوت پاك سازيد تا به درجات رفيع روحانى نائل گرديد . شرح : يعنى هركه بخواهد به مقامات عالى و معارج قدسى ارتقاء يابد و از قفس طبيعت به باغ و گلزار علم و حكمت و معرفت پرواز كند بايد از دنس و كثافت و زنگار شهوتهاى حيوانى نفس ناطقه قدسيه را مهذب گرداند و روح را از شوق و لذّات حسى طاهر و پاكيزه بدارد تا پس از تخليه از شهوات به صفات ملائكه متصف گردد بلكه از فلك و ملك بالاتر مقام يابد و در كلمه ديگر حضرت عليه السّلام فرمود : كلّما زاد علم الرّجل زادت عنايته بنفسه و بذل جهده فى إصلاحها و رياضتها . هرقدر پايهء علم انسان بالاتر رود عنايت و توجّهش به تهذيب نفس و اصلاح اخلاقش و رياضت و مجاهدتش با نفس بيشتر شود . كلمهء 4 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : خير النّاس من طهّر نفسه من الشّهوات « 2 » .

--> ( 1 ) . غرر و درر آمدى ، شرح آقا جمال خوانسارى ، ط 1 ، ج 4 ، ص 257 ، ش 6020 . قوله : « و در كلمه ديگر حضرت . . . » غرر و در آمدى ط نجف ، ص 248 ، س 8 و صورت آن بدين گونه است : كلّما زاد علم الرجل زادت عنايته بنفسه و بذل فى رياضتها و صلاحها جهده » . ( 2 ) . غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 173 ، س 8 ؛ و ط صيدا ، ص 124 ، س 16 . و فهرست موضوعى باب الشهوة ، ص 186 ، س 25 و شرح آقا جمال خوانسارى ، ط 1 ، ج 3 ، ص 435 ، ش 5026 . صورت روايت بدين گونه است : « خير النّاس من طهّر من الشهوات نفسه و قمع غضبه و أرضى ربّه » .